1. HABERLER

  2. EKONOMİ

  3. Küresel Gıda Fiyatlarındaki Yükseliş Hız Kesmeden Devam Ediyor
Enflasyon Nedir?

Enflasyon Nedir?

Enflasyon nedir? Enflasyon aslında kaba bir tabirle mal ve diğer ürünlerin fiyatının artmasıdır. Fakat tek bir ürün değil genel bir artış söz konusudur.

A+A-

Burada bahsedilen artış ise tek seferlik bir artış değil düzenli bir artıştır. Bir malın veya ürünün fiyatının düzenli olarak artması veya tüm mal ve ürünlerin fiyatının tek seferde artması enflasyon değildir. Tüm ürünleri kapsayan ve düzenli olan bir artış söz konusu olmalıdır. Artışlar düzenli ve tüm ürünleri kapsaması durumunda enflasyondan bahsedilebilir.

Enflasyon Nedenleri Nelerdir?

Enflasyon genel olarak piyasa da bulunan mal ve ürünlerin arz dengesini kuramamasından kaynaklanır. Piyasada bulunan ürün ihtiyacı karşılayamaması durumunda enflasyon gerçekleşir. Bir diğer enflasyon nedeni ise maliyet enflasyonu adı verilen duruma neden olur. Ürün veya malların üretiminde artan maliyetler nedeni ile satış taleplerinin azalması ve fiyatların yükselmesidir. Üretim maliyetinin artmasının sebebi ise yine enflasyon olabileceği gibi döviz kuru gibi çeşitli etkenlerde olabilir. Enflasyon beklentisi adı verilen durum ise yine enflasyona yön veren durumlardan biridir. Ürün veya malların tüketici ya da alıcı tarafından fiyatının düşeceği yönünde beklentisi alımı yani satışları düşüreceği için enflasyona neden olabilmektedir.

Enflasyon bazı olumsuz sonuçlar doğurabilmektir. Enflasyonun artması ile paranın satın alım gücü yani değeri düşecektir. Bu da ulusal anlamda o ülkeye ait para biriminin değersizleşmesine ve ekonomiye olan güveni düşürür. Bu da o ülkeye yabancı yatırımcının gelmesine engel olur. Enflasyonda oluşan bu değer satın alım gücünü etkilediği için gelir farkının artmasına neden olur. Zengin çok zengin iken fakir daha da fakir bir duruma gelir.

Enflasyonun artmasının bir çok sebebi olabilmektir. Bunlardan başlıcalarından biri ülkeye karşılığı olmayan döviz ve altın gibi değerlerin girmesidir. Üretimde ki azalış veya üretimde fiyatların artması olabilir. Siyasi karışıklıklar, yapısal bozukluk veya yetersizlikler buna neden olabilir. Üretimin çeşitli durumlar ile azalması da enflasyonun artma sebeplerinden biridir.  Bu sebepler ile yükselen enflasyon bireylerin alım gücünü dolayısıyla yaşam refahını düşürecektir. Ayrıca ülke içerisinde yaşanan enflasyonun sebeplerinden biride işsizliktir. Enflasyonun artması ile oluşan durgunluk enflasyonuna ise stagflasyon adı verilir. Ayrıca enflasyonun türlerinden biri olan varlık enflasyonu yani taşınmazlar ve çek senetleri gibi varlıkları kapsayan enflasyon çeşidi ise çoğu zaman enflasyona dahil edilip edilmemekte tartışılsa da varlık enflasyonu olarak dahil edilir. Enflasyon bu çeşitler ile olumsuz etki yaratıyor gibi görünse de olumlu etkileri de mevcuttur. Sadece yüksek enflasyon  oldukçafazlala olumsuz yöne sahiptir.

Enflasyon yükselmesi ile birlikte alım gücünün düşmesi mevcutta bu durumun gerçekleştiği ülke için zor bir durumdur. Enflasyonun yüksek olduğu ülkelerde genel olarak dışa bağımlılık fazladır. Ve ülke para birimi değersiz olduğu için alımlar da gerçekleşen birimler arası fiyat farkı alım gücünü daha da olumsuz etkileyecektir. Örneğin y ürününü üretemeyen bir enflasyonu yüksek ülke vatandaşları y ürününü almaya çalıştığında 100 birim y ülkesi para birimi x kendi para birimleri değeri hesaplaması nedeni ile 100 birime satılan ürünü 1000 birime alabilmektedir. Bu da alım gücünde daha da olumsuz etkileyerek mevcut refah seviyesini düşürmektedir. Bu nedenle enflasyon yükselmeye başladığında ülkeler sıkı politikalar uygulayarak enflasyonu yükseltmeye yönelik çalışmaktadırlar. Bu politkalar ile enflasyonu düşürmeyi hedefleselerde düşürmek genel kapsamda zordur diyebiliriz. Enflasyonu düzeltmenin zor olmasının sebebi bir ürüne veya bir etkene bağlı olmamasıdır. Etkileyen tüm etkenler ile titiz bir şekilde ilgilenilmesi ve sorunların düzeltilmesi gerekmektedir. Buda ülkeleri zorlayarak enflasyonu düşürmeyi daha da zorlaştırmaktadır. Yıllar süren bir uygulamalar dizisine yol açmaktadır.

Enflasyonu düşürmek için izlenecek yollardan ilki üretim faaliyetlerini artırmak olacaktır. Üretim arz dengesini karşılayıp üzerine çıktığında bir dizi ürün veya mal değerinde yaşanacak olan düşüş enflasyonu etkileyecektir. Bu sayede enflasyona sırası ile benzer durumlar için uygulanan adımlar enflasyonu olabildiğince çok ve hızlı olarak düşürülmesini sağlar.

Enflasyonu yüksek olan ülkede yatırımların yapılmadığını ve ülke dışı yatırımcıların uzaklaştığına değinmiştik. Bunun sebebi ise mevcut para biriminin değersiz olması ve enflasyon nedeni ile her an yüksek dalgalanmalar ile değer kaybedebileceğinden endişe duymalarıdır. Bir yabancı yatırımcı enflasyonu yüksek olan bir ülkeye yatırım yaptığında para birimi daha da değersizleşir ise mevcutta yaptığı yatırımda değersizleşecektir. Buda yatırımcının zarar etmesine neden olacaktır. Bu durum nedeni ile yurt dışı kaynaklı yatırımcılar bu ülkelere yatırım yapmaktan kaçınırken mevcutta bulunan yurt içi yatırımcılar ise yine aynı sebepten yatırım yapmaktan kaçınırlar. Bu da enflasyonu daha da yükseltmektedir. Aslında enflasyon yükseldiği zaman mevcutta yükselten sebepleri yeniden etkileyerek daha da yükselmesine neden olur.

Siyasi gelişmelerin enflasyonu etkilediğinden bahsetmiştik bunun sebebi ise siyasi gerilimler ile oluşabilecek gerilimlerin ambargo gibi ciddi yaptırımlara yol açabilecek olmasıdır. Ayrıca olası savaş sebepleride mevcut yatırımcı ve yurt dışı yatırımcıların yatırımlarını riske atacağı için yatırımların kaybına varan olumsuzluklara yol açabileceği için yatırım yapılmasını engeller. Bu yatırım yapılamama durumu da enflasyonu tetiklemeye devam ederek daha da fazla yükselmesine neden olur.

Tüketici için daha az üretici için daha az üretim anlamına gelen enflasyonun yükselmesi için ülke için oluşabilecek en kötü durumlardan birisidir. Ekonomisi kötü durumda olan ülkenin yaşayacağı siyasi krizler hatta diğer ülkeler için tavizler ülkeyi yok olmaya kadar sürükleyebilir. Son derece tehlikeli olan enflasyon yükselmesi halkın alım gücüü dolayısı ile refahını da düşüreceği için iç ayaklanmalara neden olarak ülkenin hem diğer ülkelere karşı hem de kendi içerisinde azınlıklara karşı güçsüz olması anlamına gelir. Bu güçsüzlük kimi zaman uzun vadede kimi zaman ise kısa vadede sorunlara neden olabilmektedir. Ülkelerin genel olarak bu güçsüzlüğü ülke ve vatandaşları için yıkıcı bir bomba etkisiyle ekonomi batışına ve borçlanmalara kadar gidebilmektedir. Enflasyon yüksek olduğunda halkın elindeki para değeri azaldığı için azalırken ürünlerin fiyatı da artmaktadır. Hem cebinizdeki paranın azaldığını hem de ürünlerin ve malların fiyatının yükseldiğini düşünün. Durum son derece vahimdir.

Enflasyon yükseltmek için üretici desteklemeleri gibi çeşitli stratejiler mevcuttur. Fakat en iyi strateji uygulansa bile enflasyonun normal bir düzeye gelebilmesi yıllar hatta on yıllar sürebilmektedir. Bu sebeple bu ülkeler enflasyonu belirli bir seviyeye getirmeye çalışırken mevcutta bulunan ve enflasyon yükselmesini tetikleyen faktörler ile sürekli olarak baş etmek zorunda kalırlar. Her ne kadar kolay gibi görünse de ülkeler düşürmek için sıra ile adımlar uygulayabilmektedir. Fakat enflasyon yükselten etkenler hala toplu olarak enflasyonda yükselme etkisi oluşmaktadır. Bu sebeple bir adıma 10 adım gibi farazi bir durum oluşur. Bu durum da durumu hem zorlaştıracak hemde uygulanan yöntemlerin etkisiz kalmasına neden olacaktır. Bu tarz durumlar ile baş etmektense bu tarz durumlar oluşmadan önlem almak daha avantajlıdır. Ziraa  uzun yıllar sürecek olan bu işlem düzelse bile bu yıllar boyunca fakirleşen halkın kendisini toplayarak standart bir alım gücüne ulaşması yine yıllar sürecektir. Bu nedenle ülkeler bu tarz durumlar oluşmadan bazı önlemler uygulamaktadır.

Önceki ve Sonraki Haberler

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.