1. HABERLER

  2. GÜNDEM

  3. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Azerbaycan Dışişleri Bakanı Bayramov’u kabul etti
Barajlar ne kadar dolu?

Barajlar ne kadar dolu?

Dünyada bilinen en eski baraj, MÖ 3000 yıllarında Mısır’da Garavi Vadisi’nde yapılan bir barajdır. Topraktan yapılan bu barajın uzunluğu 116 metreymiş....

A+A-

Dünyada bilinen en eski baraj, MÖ 3000 yıllarında Mısır’da Garavi Vadisi’nde yapılan bir barajdır. Topraktan yapılan bu barajın uzunluğu 116 metreymiş. Ancak yapılış yeri ve yapılma tekniği olarak, uzmanların bugünkü mühendislik prensiplerine çok yakın gördükleri ilk baraj Hitit İmparatorluğu döneminde Kayseri’nin Pınarbaşı ilçesi Örenşehir beldesinin 6 kilometre güneyinde yapılan barajdır.

Bu barajın ismi Karakuyu Barajı’dır. Seyhan nehrinin bir kolu olan Zamantı Nehri’ni oluşturan küçük bir derenin üzerinde yapılmış. Bu barajın varlığı, 1931 yılındaki arkeoloji çalışmaları sırasında bu bölgede bulunan bir Hitit kitabesinden anlaşılmıştır. Karakuyu Barajı’nın Hitit Kralı IV. Tuthalya zamanında yaptırıldığı sanılıyor. Demek ki o günlerde bile aşırı yağmur sularını denetim altına almanın, sellerin önüne geçmenin, suyu tutmanın ve kullanmanın önemi farkedilmiş.

Barajların tarihçesi

Ülkemizde ilk baraj, 1619 yılında II. Osman’ın yaptırdığı barajdır. Yüksekliği 10 metreye yakın olan bu barajın ismi Topuz Bendi’dir. İstanbul’un Rumeli yakasında Belgrad ormanlarının içinde yapılan bu baraj, şehrin su ihtiyacını karşılamak için yapılmış.

1722 yılında ise III. Ahmet, Büyük Bent’i yaptırmış. Onun yüksekliği 9 buçuk metre. Geç Roma döneminde de burada küçük bir bend varmış. Bendin yerini III. Ahmet kendisi belirlemiş. Belgrad Ormanları içindeki bu bend sonradan birkaç kere yıkılmış ve yeniden yapımış.

Osmanlılar döneminde yapılan en büyük baraj ise, Elmalı Bendi’dir. Bir İsviçreli mühendisin tasarladığı Elmalı Bendi, İstanbul’un Anadolu yakasında, Göksu deresi üzerinde 1890 yılında yapılmış. Amaç yine şehrin su ihtiyacını karşılamak. İlk yapıldığında barajın yüksekliği 18 buçuk metreymiş.

Gelelim Cumhuriyet döneminde. Cuhuriyetin ilan edilmesinden sonra yapılan ilk baraj, 33 metre yüksekliği olan ve 1936 yılında tamamlanan Ankara’daki Çubuk Barajı’dır.

Bugün Atatürk Barajı hem ülkemizin hem de Avrupa’nın en büyük barajıdır. Adıyaman ve Şanlıurfa arasında, Fırat Nehri üzerinde yapılmıştır. İstanbul’un yıllık su ihtiyacını beş günde sağlayabilecek kapasitedir.

Barajlarımız ne kadar dolu?

İlk günlerden beri, yerleşim yerlerinin içme suyunun sağlanması ve tarımsal alanları sulanması amacı ile yapılan barajlar bugünlerde tehlike sinyalleri veriyor. Özellikle de İstanbul için tehlike çok büyük. Ne yazık ki İstanbul’da bulunan barajlardaki su hacmi, gittikçe düşüyor. Bugünlerde yine son yılların en düşük seviyelerine indi.

Değişen iklim koşulları, küresel ısınma, doğanın acımasızca kullanılması, dünyanın ekolojik dengesini altüst ediyor. Kuraklık sinyalleri çoktan beridir çalıyor. Bu olumsuzluklar barajların yeteri kadar su alamamasına neden oluyor. Bunun üzerine bir de İstanbul’un önlenemeyen nüfus artışı ve suyun sorumsuzca kullanılması eklenince barajların seviyesi günden güne düşüyor.

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nün Temmuz ayı verilerine göre İstanbul’un su ihtiyacını sağlayan barajlarda doluluk oranı bir yılıda yüzde 89’dan yüzde 21’e indi. Bu oran son 10 yılın en düşük seviyesi demektir.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin yaptığı açıklamaya göre, geçtiğimiz günlerde yaşanan şiddetli yağışlar barajlarda, İstanbul’un sadece on günlük su ihtiyacını karşılayacak düzeyde bir artış sağlamış.

Tablo oldukça endişe verici boyuttadır. İstanbul’un suyu neredeyse bitmek üzere. En fazla su kaybı yaşayan baraj Ömerli Barajı. Baraj gölünde yer yer 50 metreye varan çekilmeler izleniyor. TEM karayoluna yakın bölümlerinde ve Emirli köyünün civarında su havzası neredeyse tamamen kurumuş durumda. Bu bölgede suyun çekilmesi 100 metrenin üzerinde olmuş.

Alibeyköy Barajı’nda da durum farklı değil. Burada su çekilme oranı 100-150 metreyi buluyor. Çok acı ama suyun çekildiği yerde şimdi inekler otluyor.

İSKİ verilerine göre barajlarda şu anda yaklaşık 177 milyon metreküp su var. Günlük tüketim ise ortalama 2,5 milyon metreküp. Yani İstanbul’un hemen hemen 63 günlük suyu kaldı. Ancak tüketimin yanında aşırı sıcakla birlikte buharlaşmayı da dikkate alırsak gün sayısı hızla azalmaktadır.

Barajlardaki son durum şu şekilde:

Ömerli barajı yüzde 11

Papuçdere barajı yüzde 8

Sazlıdere barajı yüzde 10

Büyükçekmece barajı yüzde 15

Alibeyköy barajı yüzde 18

Terkos barajı yüzde 47

Kazandere barajı yüzde 34

Elmalı barajı yüzde 33

Darlık barajı yüzde 20

Istırancalar barajı yüzde 15

Önceki ve Sonraki Haberler

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.